Ter gelegenheid van het 11×11-jarig bestaansjubileum van de Sittardse stadscarnavalsvereniging De Marotte Zitterd in het seizoen 2002/2003 wilde de Marottesenaat een mooi, apart, blijvend en liefst ook uniek cadeau schenken. In overleg met de leden van de Wieze Raod viel uiteindelijk de keuze op een nieuwe staaf voor de ceremoniemeester.

“De keuze was gemaakt, ja”, lichtte de president van de senaat, Jack van Oorschot, toe tijdens de overdracht, “maar nu moesten we gaan bedenken hoe zoiets tot stand zou moeten komen. Via een tip kwamen we uiteindelijk terecht bij Gangolf Schiffler. Deze man is creatief en heeft oog voor detail. Hij begreep direct wat wij voor ogen hadden. Daardoor hadden we vanaf het allereerste begin het volste vertrouwen in hem. En nu achteraf zeg ik telkens opnieuw dat dit volkomen terecht is! Hij heeft gezorgd voor het ontwerp, de samenvoeging van de elementen en het verfwerk. Daardoor durf ik rustig te zeggen dat de nieuwe ceremoniestaaf van De Marotte een knap staaltje handwerk is!”

decennia overbruggen
Dat Gangolf, die in Sittard ook bekend is onder de naam Skip en in het dagelijkse leven tandarts is, niet over een nacht ijs is gegaan blijkt als hij terugblikt. “Al meer dan een eeuw is bij De Marotte een ceremoniestaaf in gebruik. Daarover is echter maar weinig bekend. Nadat ik het verzoek ontving eens na te denken over een nieuwe staaf en mijn ideeën daarover kenbaar te maken, heb ik een periode nodig gehad voor uitzoekwerk. Na een tijd van bestuderen van de voor handen zijnde informatie over de Marotte en hun historie en het lezen van literatuur over historische symbolen, kwam ik tot de conclusie dat de nieuwe staaf oorspronkelijke vormen moest hebben, maar ook de verbinding met de Marotte en hun jubileum moest er duidelijk in naar voren komen. Toch moest het geheel ook in deze tijd passen zonder de tradities uit het oog te verliezen.”

Nu Gangolf de uitgangspunten voor zichzelf helder gedefinieerd had, moest hij proberen zijn conclusies en ideeën om te zetten in een ontwerp. Hij vervolgt zijn terugblik. “De Marotte ontlenen hun naam aan de ‘marot’, een narrenstaaf. De traditionele ceremoniestaaf werd vroeger bij plechtigheden en feesten gebruikt. Met name door hoogwaardigheidsbekleders aan het hof. Mijn idee was deze twee elementen te combineren. De basisstaf bestaat uit een voetstuk, een handvat en een slotstuk met een verdikking waarop het kopstuk is vastgemaakt. Deze onderdelen zijn telkens met drie ringen versierd. Om de staaf meer indruk te laten maken, zijn tussen de staafdelen verdikkingen aangebracht. Het handvat gedeelte daarentegen is dunner gedraaid vanwege de functionaliteit. Om de staaf goed te kunnen vervoeren moest hij demontabel zijn en daartoe is er tussen twee delen een messing schroefstuk geplaatst.”

bronsgroen eikenhout
Bij de keuze van de materialen hebben de makers zelfs geprobeerd unieke links te leggen met de staaf, de vereniging of de streek. “Inderdaad”, bevestigt Skip, “Als materiaal voor de staaf is gekozen voor Limburgs eikenhout. Dit geeft uiteraard rechtstreeks de band met Limburg aan. Zing de eerste regel van ons volkslied maar eens. Het eikenhout komt zelfs uit onze gemeente en wel uit het Limbrichterbos! Het bovenstuk is versierd met een originele verzilverde jaarorde van het jubileumjaar. Dat geeft de reden van ontstaan toepasselijk weer.”

Het houtdraaiwerk is uitgevoerd door vader en zoon Wessels. Vader Wessels is uitermate tevreden met het resultaat. “Het was een niet alledaagse klus. We hebben graag meegewerkt aan deze staaf. We hebben zelfs enkele speciale mallen gemaakt en konden zo dit mooie eindresultaat presenteren. Vele uren werk zijn zo absoluut de moeite waard geweest.”

Een beschrijving van het bovenste gedeelte van de staaf bevat nog meer links tussen achtergronden, tijdperken en gebruiken. “Het kopstuk is het meest beeldbepalende van de staaf. Het is een uit lindehout gesneden narrenkop met een geplisseerde kraag. Vroeger was het traditie dat de Marotteprinsen zo’n kraag op hun prinsenpak droegen. Je ziet echter een ontwikkeling door de decennia dat de kraag alsmaar kleiner wordt. Heden ten dage is het zelfs zo dat er helemaal geen speciale kraag meer aan het pak zit”

De heer Zef Knoors uit Limbricht heeft tientallen uren besteed aan het houtsnijwerk. Gezien de perfecte uitvoering en de precisie in afwerking zal Knoors met een engelengeduld aan het werk zijn geweest.

lach en traan
Op de uit hout gesneden kop zijn twee roestvrijstalen maskers aangebracht. Een met een lach en de ander met een traan. Zij symboliseren de huidige vastelaovend. Gangolf heeft bewust gekozen voor dit materiaal voor dit onderdeel gekozen. Zo voegt hij een modern element toe. Ook hierbij was weer een stuk specifiek vakmanschap vereist. Deze bijdrage leverde de firma Wilwy. De door Gangolf bedachte combinaties en contrasten geven aan dat hij bijzonder in zijn opdracht geslaagd is. Hij verbindt vlekkeloos decennia door ontwerp, materiaalkeuze en symboliek.

Nu de schets vertaald was in tastbare onderdelen, moesten de losse elementen nog samengevoegd en ten dele ook geverfd worden. Deze klus nam Gangolf ook voor zijn rekening. “Ik heb de staaf zwart gebeitst om de versieringen, de medaille en de narrenkop beter tot hun recht te laten komen. De tussenringen zijn in de traditionele carnavalskleuren rood, geel en groen geverfd. Dezelfde kleuren komen ietwat afgezwakt ook terug in de narrenkop.”

Al met al werd een knap stukje werk geleverd. Niet verwonderlijk dus dat de aanwezigen bij de overdracht allemaal zeer te spreken waren over het resultaat. Degene die de staaf gebruikt is uiteraard de ceremoniemeester van de stadscarnavalsvereniging Frank Göttgens.

Frank: “Op het moment dat de president van de Marottesenaat de ceremoniestaaf met een doek er over heen vasthield was ik in elk geval blij met de lengte. Ik ben zelf lang en hoopte dat de nieuwe staaf een beetje bij mijn lengte zou passen. Nou dat is zeker gelukt. Nadat de staaf onthuld was, schoot onmiddellijk maar één enkel woord door mijn hoofd. Geweldig. Het zag er perfect uit. De combinaties in kleuren en materiaalkeuze spreken mij aan. Op het moment dat ik de staaf in mijn handen kreeg, viel het mij echter direct op dat de staaf behoorlijk gewicht heeft. Ik was gewend met de oude staaf nogal vrij te bewegen als ik artiesten en zo mag begeleiden. Dat zal op dezelfde manier met de nieuwe staaf niet lukken. Nu ik echter enkele weken de staaf gebruik, merk ik wel dat ik steeds meer handigheid krijg met bewegen. Oefening baart kunst, zogezegd. Wat mooi is, is dat de staaf nu ook van afstand goed te zien is. Ik ben er trots op dit jubileumgeschenk te mogen gebruiken. Ik zal er zeker zuinig op zijn en hoop dat de staaf De Marotte tot in lengte van dagen de weg mag wijzen met het masker met de lach voorop!”